Podziel się   

Polonia na świecie Pokaż wszystkie »

Wydanie 2011-07 · Opublikowany: 2011-07-02 23:07:42 · Czytany 15909 razy · 15 komentarzy
Nowszy Starszy

My, Polonia w Szwajcarii

Obecna Polonia szwajcarska wywodzi się obecnie zasadniczo z trzech fal emigracyjnych: osoby, które pozostały w Szwajcarii po II wojnie światowej, emigracja lat 60. i 70., wywołana z jednej strony tzw. uchwałą żydowską Rady Państwa PRL, a z drugiej strony na tle ekonomicznym, oraz emigranci lat 80., czyli tzw. „emigracja solidarnościowa”, tj. osoby, które nie wróciły do kraju w związku z ogłoszeniem w Polsce stanu wojennego i pozostały w Szwajcarii, otrzymując tam azyl polityczny.

Według szacunków Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Bernie, społeczność Polaków w Szwajcarii liczy około 19-20 tysięcy przedstawicieli, zamieszkujących wszystkie części językowe i kantony. Największe skupiska Polaków w niemieckojęzycznej części Szwajcarii zamieszkują okolice Zurychu i Winterthuru, natomiast w części francuskojęzycznej w kantonach Genewy i Waadt. Najmniejsza grupa polonijna zamieszkuje włoskojęzyczny kanton Ticino. Zbiorowość Polaków w Szwajcarii jest niestety rozbita organizacyjnie, szczególnie na skutek różnic pokoleniowych i specyficznego miejscowego podziału językowego według kantonów i regionów.

Życie polityczne Polonii szwajcarskiej, bardzo ożywione, zwłaszcza w okresie stanu wojennego, kiedy organizowano protesty i transporty z pomocą dla Polski, obecnie uległo stonowaniu. Ugrupowania i stowarzyszenia Polaków mają dzisiaj najczęściej charakter towarzyski, podtrzymuje się w nich pamięć tradycji i obchodzi święta narodowe oraz ważne rocznice.

Życie kulturalne Polaków mieszkających w Szwajcarii niemieckojęzycznej skupia się głównie w Baden, gdzie istnieje Klub Miłośników Żywego Słowa, natomiast Polacy zamieszkujących Szwajcarię francuskojęzyczną skupiają się w Genewie wokół Polskiego Klubu Literacko-Artystycznego i Stowarzyszenia Polskiego. W kilku ośrodkach na terenie Szwajcarii prowadzone jest szkolnictwo uzupełniające w zakresie języka, literatury polskiej i historii Polski dla dzieci polonijnych. Życie religijne organizuje Polska Misja Katolicka z siedzibą w Marly koło Fryburga, która jest wiodącym ośrodkiem duchowym Polonii szwajcarskiej. Założona została w 1950 roku przez ojca Innocentego Marię Bocheńskiego, dawnego profesora i rektora uniwersytetu we Fryburgu. Warto przypomnieć, że Polacy w Szwajcarii posiadają obecnie dwa miesięczniki: „Nasza Gazetka” w Zurychu i „Wiadomości” przy Polskiej Misji Katolickiej w Marly.

Jak to się zaczęło…

Pierwsze szczególne ożywione kontakty miedzy Szwajcarią i Polską przypadają na okres Renesansu. Polacy przybywali wówczas do Konfederacji Szwajcarskiej w celach naukowych. Przykładem jest Erazm z Rotterdamu, wokół którego skupił się cały krąg polskich uczniów i mecenasów, jak np. Jan Łaski, który zakupił bibliotekę wielkiego uczonego, czy Marcin Chmielecki, który został rektorem uczelni w Bazylei. Rozwijały się również kontakty handlowe miedzy obydwoma krajami, szczególnie  intensywne stosunki łączyły Kraków z St. Gallen. W okresie Oświecenia Polacy pielgrzymowali do Genewy ze względu na kult Rousseau i Woltera, a Szwajcarzy obejmowali ważne stanowiska w Polsce, przede wszystkim na dworze króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Należy nadmienić, że ostatnie lata życia (1815-1817) spędził w szwajcarskiej Solurze polski i amerykański bohater, Tadeusz Kościuszko.

Epoka Romantyzmu przyczyniła się głównie do rozwoju polsko-szwajcarskich stosunków kulturalnych, które wzniosła na wyżyny. Trwałym tego świadectwem pozostaje pobyt i praca w Szwajcarii Juliusza Słowackiego oraz Adama Mickiewicza (będącego profesorem Akademii Lozańskiej w roku 1839). Także Zygmunt Krasiński mieszkał w Genewie i pisał utwory na temat Szwajcarii, natomiast Antoni Malczewski, wyruszywszy z Genewy, stanął w 1818 roku na szczycie Mont Blanc jako jeden z pierwszych europejskich alpinistów.

Druga połowa XIX wieku stała pod znakiem technicznego postępu. W Szwajcarii działali polscy inżynierowie i architekci. Leopold Błotnicki zaprojektował istniejący do dziś wiadukt kolejowy Grandfey koło Fryburga, nad rzeką oddzielającą Szwajcarię francusko- i niemieckojęzyczną. Wcześniej jeszcze Jan Paweł Lelewel został inżynierem kantonalnym w Bernie, zaś Ludwig von Tetmajer był pionierem materiałoznawstwa i profesorem politechniki w Zurychu. Polacy wnieśli też wkład w rozwój tradycyjnej szwajcarskiej branży zegarmistrzowskiej. W XIX wieku zegarki Norberta Patka, założyciela istniejącej do dziś renomowanej firmy zegarków, zdobione były portretami słynnych Polaków i innymi polskimi motywami patriotycznymi. W roku 1870, z inicjatywy Władysława hr. Broel-Platera, utworzono Muzeum Polskie na zamku w Raperswilu – miejscu, które w okresie zaborów stanowiło namiastkę muzeum narodowego, gromadząc dzieła sztuki polskiej, pamiątki historyczne, mapy i rękopisy Polaków w kraju na obczyźnie. Muzeum Polskie pozostało do dzisiaj miejscem spotkań i prezentacji kultury polskiej w Szwajcarii.

Na przełomie XIX i XX wieku wiele Polek i Polaków studiowało na szwajcarskich uczelniach, a pod koniec XIX wieku Szwajcaria była miejscem działalności rozmaitych polskich partii politycznych. W 1887 roku na zamku Hilfikon powołano Ligę Polską, a w Genewie i Zurychu skupiali się polscy socjaliści. Polacy odegrali też istotną rolę w kierowanym przez Bakunina ruchu anarchistycznym. W Genewie działał w tym czasie teoretyk anarchizmu Jan Wacław Machajski. W okresie I wojny światowej działał i tworzył w Vevey Henryk Sienkiewicz, gdzie zmarł w 1916 roku. Pisarz stał na czele Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Los związał też ze Szwajcarią dwóch przyszłych prezydentów odrodzonej Polski. Ignacy Mościcki był asystentem we Fryburgu. W oparciu o wynalezioną przez niego technologię założono fabrykę nawozów Lonza w Visp. Mościcki pod koniec życia powrócił do Szwajcarii, gdzie zmarł w 1946 roku w miejscowości Versoix. Gabriel Narutowicz zaprojektował wiele do dziś działających szwajcarskich elektrowni, był też profesorem politechniki w Zurychu.

Przez ponad czterdzieści lat posiadłość Riond-Bosson koło Morges należała do słynnego polskiego wirtuoza fortepianu, kompozytora i polityka, Ignacego Jana Paderewskiego. Stąd Paderewski wyruszał w swoje trasy koncertowe, a jako polityk starał się wywierać wpływ na bieg spraw w Polsce i na jej pozycję w świecie.

Największa jednorazowa grupa Polaków, jaka pojawiła się na ziemi szwajcarskiej, to ok. 13 tysięcy oficerów i żołnierzy, którzy po klęsce Francji w roku 1940 przekroczyli w zwartym szyku granicę i zostali na okres wojny internowani w rozmieszczonych po całym kraju obozach. Ich dziełem są tysiące kilometrów dróg, setki mostów, wiele hektarów pozyskanych pól uprawnych, uregulowane rzeki. Niektórzy internowani w specjalnie zorganizowanych obozach uniwersyteckich uzyskali dyplomy ukończenia studiów i doktoraty. Po wojnie większa część internowanych powróciła do kraju bądź udała się na dalszą emigrację.

W czasie II wojny światowej Poselstwo Rzeczypospolitej Polskiej w Bernie pod kierunkiem Aleksandra Ładosia prowadziło szeroką akcję opieki nad obywatelami polskimi. Także po wojnie stosunki polsko-szwajcarskie, zarówno handlowe jak i kulturalne,  rozwijały się bardzo intensywnie.

Tak wyraźna obecność Polaków w Szwajcarii, zwłaszcza w ciągu ostatnich dwóch stuleci, wiąże się z tradycyjną szwajcarską gościnnością i równie tradycyjną sympatią dla narodów walczących o wolność. Szwajcarzy gościnnie przyjmowali kolejne fale uchodźców z Polski, od konfederatów barskich, którzy przybyli do Szafuzy w XVIII wieku po pierwszym rozbiorze Polski, przez uczestników powstania listopadowego i styczniowego w XIX wieku, po emigrację solidarnościową (1981).

Nowszy Starszy

Inne artykuły w kategorii Polonia na świecie

Pozostałe kategorie tego artykułu: · Historia · Kultura i sztuka · Polityka · Polska

Skomentuj artykuł w Hydeparku Polonii

Dodaj swoją opinię do 15 komentarzy w tym temacie.

Imię:
Komentarz:
Dodaj komentarz

Inka · 2018-06-22 09:52:28

Jak dotrzec z informacja do Polakow w Szwajcarii? Jestesmy na etapie organizowania kursu jezyka Polskiego dla dzieci w Wollerau. Ale nie wiemy jak dotrzec do rodzicow dzieci w wieku szkolnym z naszego kantonu. Prosze was o pomoc. To nasza stronka. pl.forum24.ch

Krzysztof · 2018-05-17 06:47:04

Czy ktoś może zna historię związaną z La Pologne - nazwą pojawiającą się na mapie Google i Viamichelin. Gdy wpiszemy La Pologne Gorgier lub Chez le Bart to pojawia się ta nazwa w okolicy - Rue du Littoral 56. Może ktoś z polskiej emigracji zamieszkałej w tej okolicy znajdzie odpowiedź... Będę wdzięczny za wszelkie informacje. andkrzysztof@tlen.pl

JERZY · 2018-04-11 10:20:42

tu sa narzekania na szwajcarow a sami polacy nie umieja pokazac czego sa warci ?.. i dla przykladu ponoc istnieje www.forum.polacy.ch ale od kilku miesiecy pokazuje sie taki kominikat "The site you are attempting to access is temporarily unavailable. If you are the site owner please contact your system administrator." i jak zwykle polak polaka olewa , jezeli nie ma tego forum to niech bedzie komunikat ze nie ma.. podawanie wirtualnego administratora jest glebokim bledem . moj email dempol@web.de jakis administrator laskawie napisze i wyjasni ??? czekam

Bari7y · 2018-03-24 09:15:45

Szwajcaria to piekny kraj ..ale mieszkaja w nim bardzo uczciwi ludzie ktorzy postepuja bardzo nieuczciwie.. Gdy juz znajdziecie prace bedziecie traktowani jak pacholki z kraju gdzie kroluje strzecha i pasacy sie przed domem kon.. Cokolwiek niezrobicie chocby najlepiej na swiecie ..to nie bedzie dobrze bo to nie szwajcar zrobil tylko polak.. I tak jest wszedzie w tym kraju ..stawiaja was do pracy z jakims dawnem ..by wszystkie jego niepowodzenia przypisac wam.. A wasze sukcesy jego szwajcarskiej inteligecji.. Spotkalem nawet doktorantke z Brazylii..i co obstawili ja trzema X doktorantkami swoimi z poziomem szkoly sredniej i ta jedna miala najpierw zrobic doktorat tym trzem matolom a dopiero pozniej doktorat miala dostac ona ..ale oczywiscie z jakiegos malo waznego tematu.... Jednym slowem jeden wielki nadety balon ze szwajcarskim narcyzmem ..nic wiecej ..poziom jaki reprezetuja jest raczej mierny.. Przyklad dzieci znajomej w polsce 2i -3 klasa ..a w szwajcarji braly ten sam material w 2 lata pozniej..nic dodac nic ujac.. Gdyby nie wyksztalceni obcokrajowcy to byliby oni nadal na poziomie latajacego po lesie z lukiem robin huda ..czy tam tego ich wilchelma tella.. Nawet swojego najwiekszego bohatera narodowego maja fikcyjnego wymyslonego.. To tak jak by w polsce z bolka i lolka bohaterow zrobic lub z reksia.. I po kolei wszystko jeden wielki mit.. Mieszkalem tam 10 lat i wiem co pisze.. Jedyne co maja to kasa dla ktorej warto tam pojechac ..ale mozna tam zarobic ale zyc za to juz nie za bardzo..

gość44 · 2016-07-12 12:22:26

Warto przeczytać: http://blog.intransfer24.com/aktualnosci/co-musimy-zrobic-po-powrocie-do-ojczyzny

~Anonim · 2015-07-29 09:10:52

Szukam kolezanek pracujacych w szpitalach jako pielegniarki..posze o kontakt : swiss.medical@aol.com Dziekuje , pozdrawiam

Rafal · 2014-05-23 02:43:36

Witam.Bardzo ciekawy artyku.Duzo nowych rzeczy dowiedzialem sie z niego np. o ojcu Bochenskiml ale z tymi pielgrzymkami Polakow do Szwajcarii jako miejsca kultu Woltera i Rosseau tworcow ideologii czerwonego jakobinskiego terroru, to przesada.Kult jednostek wiadomo do czego doprowadzil.Przedstawienie rodakow jako wspoltworcow anarchizmu, to kolejne naduzycie a jesli juz tak sie Pan Miroslaw upiera to chwalic sie nie ma czym.Za caloksztalt jednak chyle czoła.Ps.Teraz troche prywaty szukam pracy każdej dla znajomego we Fryburgu lub okolicach wielodzietna rodzina, jezyk zna po studiach . Emalia rafio3@wp.pl Pozdrawiam

Anna · 2014-03-17 02:55:51

Z zapytaniem-może ktoś wybiera się do Polski z okolic Locarno?To jest okres- koniec marca kwietnia.Pozdrawiam!

Maria · 2013-12-07 01:22:18

Witam! Wspaniały Kraj i artykuł o nim. Brakuje mi w nim rubryki -DAM PRACE-/w jezyku polskim albo dwujezycznym,np u małzeństwa w którym jedno zna j.polski a potrzebuje pomocy w domu, na produkcji, przy pakowaniu,zbieraniu..../ W Polsce jednak mimo pozornie szcześliwego rozkwitu -nadal istnieje bezrobocie - a praca pozwala na biezacą wegetację ludzi. Ci co mogli- powyjezdzali-ja rowniez byłam w 2012 r. we Francji u rodziny polskojezycznej -opiekujac sie dzieckiem i drobne prace domowe/mam referencje do wglądu/ ale mama zakończyła pracę sezonowa a ja niestety do Polski. Moze KTOS zna informacje o pracy dla kobiety /55 lat/:energicznej, uczciwej, pracowitej,punktualnej,mam b.dobre wyniki w pracy indywidualnej jak i zespołowej.Posiadam wykształcenie srednie ale znam jezyk tylko polski.Kontakt:mar68686868@gmail.com.Pozdrawiam!Maria

redakcja · 2012-03-06 13:19:09

Panie Stanisławie proszę o kontakt z redakcją: redakcja@magazynpolonia.com Dziękuję.

Stanisław · 2012-03-06 05:30:17

Pozdrawiam Polonię i zapraszam na swojego bloga. Zapraszam na bloga o tematyce żeglarskiej, gdzie podzielę się z Państwem informacjami związanymi z moją pasją. Na blogu poruszam wszystko, co wiąże się z żeglarstwem i nie tylko (!). Gdybym sklasyfikował swoje miejsce w świecie żeglarskim, to zaliczać się będę do żeglarzy tzw "szuwarowych", tzn (w/g mnie) takich, którzy tylko wekendowo uprawiają żeglarstwo, dlatego szczególnie ich zapraszam do dyskusji (ale i "mistrzów" też). Mogą się trafić artykuły skandalizujące, więc może się dziać... :-) www.cezar-team.blogspot.com

Ola · 2011-11-07 17:56:21

Pozdrawiam z Chicago!!!

Drybling · 2011-11-06 14:52:20

Zgadzam sie w całej rozciągłości pozdrawiam z Szkocji

Graża K. · 2011-09-13 06:00:08

Jednak wszyscy jesteśmy podobni na emigracji, jak jedna rodzina, tylko zmienia nam się pogląd na świat i więcej się uśmiechamy i nie narzekamy jak to często Polacy w Polsce, pewnie bardziej doceniamy rzeczy małe i potrafimy się cieszyć znich, nie jest łatwo na obczyźnie, zwłaszcza na początku, pozdrawiam z Austrii

Najnowsze artykuły

Magazyn w sieci

Hydepark Polonii

Inka
22 cze, 09:52
Jak dotrzec z informacja do Polakow w Szwajcarii? Jestesmy na etapie organizowania kursu jezyka Polskiego dla dzieci w [...]»
Kaś89
10 cze, 04:02
Moja mama do tej pory wpędza mnie w poczucie winy nie ejstem taka jak chce bym była i [...]»
Wojciech
22 maj, 07:48
PIJCIE WODĘ GOTOWANĄ W MIKRO FALI PONOĆ JEST STERYLNA.»

Najczęściej...